2017-01-16
Czy przepisy o ADR-ach dla konsumentów zadziałają? Odcinek 2.

W dniu 10 stycznia 2017 roku weszła w życie ustawa o pozasądowym rozstrzyganiu sporów konsumenckich[1]. Pisaliśmy już na ten temat pod koniec sierpnia 2016 roku, wskazując ewentualne problemy związane z niektórymi jej przepisami. „Odcinek 1.” dotyczył jednak jedynie projektu Ustawy. Teraz Ustawa weszła w życie. Niestety, część problematycznych kwestii, na które zwracaliśmy uwagę kilka miesięcy temu, nie zostało naprawionych. Czy jest zatem szansa na efektywne wykorzystanie przepisów o ADR dla konsumentów?

Garść ważnych informacji

Zanim przejdę do przypomnienia kontrowersyjnych przepisów, które mogą stanowić przyczynę nieefektywności omawianej regulacji, albo wypaczyć jej zastosowanie, garść istotnych informacji dotyczących Ustawy.

Po pierwsze, regulacjami Ustawy objęte są spory konsumenckie między konsumentem mającym miejsce zamieszkania na terenie Rzeczpospolitej Polskiej lub na terenie innego niż RP państwa członkowskiego UE a przedsiębiorcą mającym siedzibę na terytorium RP. Innymi słowy, każdy obywatel Unii Europejskiej jest uprawniony do skorzystania z dobrodziejstw Ustawy, jeśli tylko jego spór dotyczył będzie relacji z przedsiębiorcą mającym siedzibę w Polsce.

Po drugie, postanowienia umowy zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem przed powstaniem sporu, na podstawie których złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich wyłącza prawo konsumenta do wytoczenia powództwa przed sądem powszechnym, są bezskuteczne. To bardzo ważna - choć nie nowa w polskim systemie prawnym - regulacja. Konsument ma prawo do skierowania sprawy do sądu powszechnego bez względu na istnienie dostępnych dla niego innych, alternatywnych metod rozstrzygania sporów.

Po trzecie, Ustawa zawiera katalog obowiązków, których spełnienie wymagane jest od przedsiębiorcy bez względu na to, czy ten zdecydował się na stosowanie pozasądowego rozwiązywania sporów z konsumentami, czy z tej możliwości korzystać nie chce. Szerzej na ten temat pisze dr Aleksandra Kunkiel-Kryńska we wpisie „Konsumenckie ADR – obowiązki przedsiębiorców” na naszym kancelaryjnym blogu IP w sieci. Warto dodatkowo pamiętać, że wstępne zobowiązanie przedsiębiorcy do zastosowania ustawy w sporach z konsumentami, wyrażone umieszczeniem stosownej informacji na stronie internetowej lub w stosowanych wzorcach umów, może zostać zweryfikowane stosowną odmową wyrażoną w indywidualnym postępowaniu reklamacyjnym.

Po czwarte wreszcie, Ustawa nakłada szereg obowiązków na tzw. podmioty uprawnione, tj. takie, które będą zajmowały się sporami pomiędzy konsumentami a przedsiębiorcami w oparciu o przepisy komentowanej ustawy. Rejestr pomiotów uprawnionych prowadzony jest przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Na dzień przygotowania niniejszego tekstu lista podmiotów uprawnionych jest pusta.

O obowiązkach podmiotów uprawnionych napiszemy w „Odcinku 3”. 

Problemy nierozwiązane

W „Odcinku 1.” wskazywaliśmy kilka problematycznych przepisów projektu Ustawy. Wówczas był bowiem jeszcze czas na ich usunięcie. Teraz Ustawa weszła w życie, a więc to praktyka jej stosowania lub ewentualnie orzecznictwo sądowe będzie musiało rozstrzygnąć szereg z tych wątpliwości. 

I tak, nie rozwiązano problemu związanego z ryzykiem instrumentalnego wykorzystania Ustawy jako sposobu na przerwanie biegu terminu przedawnienia. Wciąż wszczęcie postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich przerywa bieg przedawnienia roszczenia. Wciąż dniem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia pomiotowi uprawnionemu wniosku o wszczęcie postępowania. Wciąż wreszcie, podmiot uprawniony może odmówić wszczęcia sporu, jeśli wniosek o przeprowadzenie postępowania nie będzie spełniał odpowiednich kryteriów. W konsekwencji, jeśli nieuczciwy wnioskodawca złoży wadliwy wniosek o wszczęcie postępowania i wad tych nie usunie, choć nie doprowadzi to do rozpoznania sprawy, to przerwie bieg terminu przedawnienia. Istnieje zatem ryzyko, że do czasu rozstrzygnięcia tego problemu przez Sąd Najwyższy, wniosek o wszczęcie postępowania będzie mógł być traktowany instrumentalnie, jedynie w celu przerwania biegu terminu przedawnienia, tak jak to ma często miejsce w przypadku sądowej procedury zawezwania do próby ugodowej.

Nadto, zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego 2013/11/UE w sprawie alternatywnych metod rozwiązywania sporów konsumenckich, Ustawa przewiduje, że udział w postępowaniu nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym. Oznacza to, że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia podmiotu uprawnionego będzie mogła wszcząć odrębne postępowanie przed sądem powszechnym. Istnieje tym samym obawa, że w sprawach o większej wartości przedmiotu sporu przedsiębiorcy nie będą zainteresowani podejmowaniem ryzyka związanego z prowadzeniem dwóch niezależnych postępowań (choćby z uwagi na koszty ich prowadzenia) i z góry będą składali oświadczenia o odmowie udziału w procedurze pozasądowego rozwiązywania sporu z konsumentem.

Czy Ustawa zachęci przedsiębiorców do stosowania ADR’ów?

Jest jeszcze za wcześnie na ocenę, czy omawiana Ustawa zrealizuje stawiane jej cele. Potrzeba czasu, aby nowy system osiadł w realiach prawnych i zaczął sprawnie funkcjonować. Prokonsumencki wizerunek wielu przedsiębiorców powala jednak sądzić, że procedura pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich znajdzie w ich oczach uznanie. Z kolei furtka w postaci odmowy rozstrzygania o reklamacji w tej formule, możliwa do zastosowania w każdym indywidualnym przypadku, może ułatwić decyzję przedsiębiorcy o zadeklarowaniu stosowania ARD w relacji z konsumentami. To przedsiębiorca będzie zatem decydował co czynić.

Ustawa może się więc okazać swoistym testem dla uczestników rynku, testem na podejście do alternatywnych metod rozwiązywania sporów. 


[1] Ustawa z dnia 23 września 2016 roku o pozasądowym rozstrzyganiu sporów konsumenckich (Dz. U. 2016 poz. 1823)


Komentarze
medix: polecam też tekst o arbitrażu: http://www.eporady24.pl/arbitraz_przed_sadem_polubownym,artykuly,4,193,1539.html naświetla problem z nieco innej perspektywy, piszę to z całą pewnością bo akurat przeszukuję "internety" w celu znalezienia wyjśia z sytuacji mojej spółki a łatwa nie jest... pozdrawiam spierajacych się ;)
2017-05-22

Maciek Jóźwiak: Zlinkowany teks dotyczy ogólnych zasad postępowania przed sądem polubownym, przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Wkrótce ruszamy z serią "Arbitraż krok po kroku", w której będziemy wyjaśniać krok po kroku, w jaki sposób zapewnić sobie, zainicjować i prowadzić postępowanie arbitrażowe. Zapraszam do lektury, być może pomożemy znaleźć rozwiązanie dla Twojej firmy.
2017-05-25

Prawo Karne: Czekam na kolejną część artykułu. Bardzo przydatna seria artykułów :) Pozdrawiam i pisz tak dalej!
2017-09-26




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Piszemy o zaletach arbitrażu i przewagach ADR-ów nad postępowaniami sądowymi. Omawiamy podstawowe instytucje stosowane w arbitrażu, a nieznane postępowaniom sądowym. Wskazujemy potencjalne problemy w relacji arbitraż - sąd powszechny. Śledzimy i komentujemy bieżące aktywności legislacyjne dotyczące ADR-ów. Zachęcamy do korzystania z alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Zapraszamy do dyskusji.

O autorach
Archiwum
2017
Tagi
Polecane strony

W tym miejscu gromadzimy linki do ważnych instytucji oraz innych ciekawych stron związanych z tematyką alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Zobacz

Poznaj inne nasze serwisy

Blog IPwSieci.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję