2017-06-22
Arbitraż krok po kroku [3]

arbitrażGdy strony mają już zawartą w umowie klauzulę arbitrażową, a także wiedzą, w jaki sposób przebiega wybór arbitra i co jest istotne w procesie wyboru, można myśleć o rozpoczęciu postępowania arbitrażowego. W kolejnym odcinku z serii „Arbitraż krok po kroku” mówimy, jak zainicjować postępowanie przed sądem polubownym. Postępowanie takie, w zależności od decyzji stron, może bowiem toczyć się przed stałą instytucja arbitrażową – i wówczas stosuje się regulamin tej instytucji – albo przed arbitrażem ad hoc. Dzisiejszy wpis poświęcamy tej drugiej sytuacji.

Wniesienie pozwu i rozpoznanie sprawy

Gdy strony zawarły umowę na arbitraż i nie da się uniknąć sporu w sposób polubowny, konieczne staje się rozpoczęcie postępowania przed sądem arbitrażowym. Jeżeli strony nie poczyniły odmiennych uzgodnień, postępowanie przed arbitrażem rozpoczyna doręczenie pozwanemu wezwania na arbitraż. Jest to pismo zawierające żądanie rozpoznania sprawy w postępowaniu przed sądem polubownym. Wezwanie powinno określać zarówno strony sporu, jak i zawierać wskazanie, czego spór ten dotyczy wraz ze wskazaniem istnienia zapisu na sąd polubowny, w oparciu o który postępowanie miałoby być prowadzone. Wezwanie powinno również zawierać wskazanie arbitra, jeżeli zgodnie z umową stron strona wszczynająca postępowanie przed sądem polubownym jest do tego zobowiązana.

Jeżeli strony nie poczyniły ustaleń co do terminu na wniesienie pozwu, powinien on zostać wniesiony w terminie wyznaczonym przez sąd polubowny. Sąd wyznaczy następnie pozwanemu termin na złożenie odpowiedzi na pozew. Zarówno do pozwu, jak i do odpowiedzi na pozew strony załączać powinny wszelkie dowody, które są w ich ocenie niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. 

Kierując pozew do sądu polubownego, strona powinna oznaczyć strony postępowania oraz wskazać ich adresy. W przypadku zaś, gdy stroną postępowania jest np. przedsiębiorca lub fundacja, należy pamiętać o załączeniu dodatkowo odpisu ze stosownego rejestru – mogą to być np. Rejestr przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, Rejestr stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego, czy też Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej.

Co istotne, kierując pozew do sądu polubownego, konieczne jest uzasadnienie właściwości tego sądu. Innymi słowy, należy wykazać, że strony dokonały zapisu na sąd polubowny. Ma to fundamentalne znaczenie dla prowadzonego postępowania, bowiem taki zapis stanowi umocowanie dla sądu polubownego do zajęcia się sprawą, zaś jego brak oznacza, że strony winny swój spór skierować do sądu powszechnego.

Kolejnym wymogiem jest oznaczenie wartości przedmiotu sporu. Powód, konstruując żądanie pozwu, powinien wyliczyć, jaka jest wartość dochodzonych przez niego roszczeń, a następnie wartość tę wskazać w pozwie. W treści pozwu strona powodowa powinna również precyzyjnie określić, czego domaga się od strony przeciwnej, a następnie żądanie to uzasadnić.

Uzasadnienie żądania pozwu ma na celu przekonanie sądu o słuszności stanowiska powoda, a dokładniej o zasadności dochodzonych przez niego roszczeń. W tym celu, powód powołać powinien już w pozwie wszelkie dowody, dzięki którym będzie miał możliwość wykazać, że jego roszczenie jest zasadne.

W toku postępowania przed sądem polubownym zarówno pozew, jak i odpowiedź na pozew mogą być przez strony zmienione lub uzupełnione, chyba że z umowy stron wynika, że wykluczyły taką możliwość. Nie tylko strony postępowania, ale i sąd polubowny może nie dopuścić do takich modyfikacji w sytuacji, gdyby strony zdecydowałyby się dokonać ich zbyt późno. Ma to na celu m.in. uniknięcie ewentualności celowego przedłużania przez strony postępowania, poprzez generowanie konieczności zapoznawania się z kolejnymi ich twierdzeniami oraz prowadzenie dalszego postępowania dowodowego przez skład orzekający, a w konsekwencji niemożność doprowadzenia postępowania do końca w możliwie krótkim terminie.

W toku postępowania polubownego strony powinny być traktowane równoprawnie – każda z nich ma prawo zostać wysłuchana, a w szczególności przedstawić swoje twierdzenia, jak i dowody na ich poparcie. Strony mogą również zdecydować o rodzaju prowadzonych dowodów, tzn., czy życzą sobie, aby postępowanie prowadzone było wyłącznie na podstawie dokumentów i pism, czy też sąd powinien przeprowadzić rozprawę – wysłuchać świadków i stron. Co do zasady o wyznaczeniu rozprawy zdecyduje sąd. Nie stanie się tak, jeżeli strony uregulowały tę okoliczność odmiennie w zawartej umowie. Jeżeli natomiast strony nie poczyniły w tym zakresie żadnych ustaleń, to sąd polubowny będzie zobowiązany rozpoznać sprawę na rozprawie, jeżeli zażąda tego którakolwiek z nich.

Prawem stron jest również odpowiednio wczesne zawiadamiane o terminie planowanej rozprawy i posiedzeniach sądu polubownego, których celem jest przeprowadzenie dowodów. Strona ma bowiem prawo, aby uczestniczyć w prowadzonym postępowaniu dowodowym. Zbyt późne zawiadomienie strony o planowanym terminie rozprawy, może zniweczyć jej szanse na obecność, a tym samym budzić wątpliwość, czy miała swobodną możliwość, aby realizować przysługujące jej prawo do ochrony swoich interesów w ramach postępowania.

Sąd polubowny może przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków, z dokumentów, z oględzin, a także inne dowody niezbędne dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Sąd polubowny może również wyznaczyć biegłego w celu zasięgnięcia opinii co do przedmiotu postępowania, jak i zobowiązać strony do przedłożenia biegłemu niezbędnych informacji lub dokumentów. Kwestia ta może zostać odmiennie uregulowana przez strony postępowania, jako że mogą one swobodnie zdecydować, że w toku postępowania pewnego rodzaju dowody nie będą przeprowadzane.

Na marginesie trzeba dodać, że w przypadku wniesienia pozwu w postępowaniu przed stałym sądem arbitrażowym (instytucją arbitrażową) konieczne będzie uiszczenie opłaty rejestracyjnej i opłaty arbitrażowej. Po wniesieniu pozwu, sąd arbitrażowy skieruje do powoda wezwanie do uiszczenia niniejszych opłat zakreślając mu w tym celu stosowny termin. Jeżeli powód wniesie pozew, a następnie nie ureguluje opłat, do których zapłaty został wezwany – sąd zwróci mu pozew, nie nadając sprawie biegu. Nie oznacza to jednak, że pozwu tego powód nie będzie mógł wnieść ponownie. W tej sytuacji sąd ponownie wezwie go do uiszczenia ww. opłat i nada sprawie bieg, gdy zostaną we wskazanym terminie uregulowane. 




Dodaj komentarz
Nick/Pseudonim
E-mail (ukryty)
WWW
Treść
Subskrybuj

Powiadamiaj mnie o nowych komentarzach do tego artykułu
E-mail (ukryty)


Bądź na bieżąco

Możesz zaprenumerować ten blog. Wpisz adres e-mail, a powiadomienie o nowym wpisie dostaniesz na swoją skrzynkę. 


O serwisie

Piszemy o zaletach arbitrażu i przewagach ADR-ów nad postępowaniami sądowymi. Omawiamy podstawowe instytucje stosowane w arbitrażu, a nieznane postępowaniom sądowym. Wskazujemy potencjalne problemy w relacji arbitraż - sąd powszechny. Śledzimy i komentujemy bieżące aktywności legislacyjne dotyczące ADR-ów. Zachęcamy do korzystania z alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Zapraszamy do dyskusji.

O autorach
Archiwum
2017
Tagi
Polecane strony

W tym miejscu gromadzimy linki do ważnych instytucji oraz innych ciekawych stron związanych z tematyką alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów. Zobacz

Poznaj inne nasze serwisy

Blog IPwSieci.pl
Blog kodeksWpracy.pl
Blog PrawoMówni.pl
Blog PrzepisNaEnergetyke.pl

Ta strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz dla prawidłowego funkcjonowania strony. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo poprzez ustawienia przeglądarki lub wyrażenie zgody poniżej. Możliwe jest także wyłączenie cookies poprzez ustawienia przeglądarki, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej w naszej polityce prywatności.



Akceptuję